##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

محمدامین امینی غزاله ترکان سیدسعید اسلامیان محمدجواد زارعیان علی اصغر بسالت پور

چکیده

شبیه‌سازی و برآورد مؤلفه¬های بیلان آب از جمله اقدامات مورد نیاز جهت برنامه¬ریزی و مدیریت پایدار منابع آب در سطح حوضه¬های آبریز می¬باشد. مدل SWAT یکی از مدل¬های نیمه توزیعی برای شبیه¬سازی حوضه آبریز است که به نحو مطلوبی از ویژگی¬های فیزیکی حوضه برای محاسبه بیلان آب استفاده می¬کند. در پژوهش حاضر از این مدل جهت شبیه¬سازی بیلان آب درحوضه آبریز زاینده¬رود استفاده شده است. با وجود این که در زمینه استفاده از این مدل در بررسی¬های مربوط به حوضه¬های آبریز مطالعات گسترده¬ای انجام گرفته است ولی به دلیل ناکافی بودن و دقت پایین اطلاعات مکانی از جمله نوع خاک، نوع کاربری اراضی، همچنین پراکندگی و تعداد ایستگاه¬های هواشناسی و هیدرومتری مورد استفاده جهت واسنجی و اجرای مدل، لزوم مطالعات دقیق¬تر در این زمینه به نظر می¬رسد. از این رو، از اطلاعات 27 کلاس کاربری اراضی، 57 کلاس بافت خاک و 27 ایستگاه هواشناسی شامل داده¬های روزانه بارش و دمای حداقل و حداکثر استفاده گردید. همچنین تحلیل حساسیت، واسنجی (2000- 2006) و صحت¬سنجی (2007- 2009) مدل با استفاده از الگوریتم SUFI2 در برنامه SWAT-CUP و با بکارگیری از داده¬های 6 ایستگاه هیدرومتری به صورت ماهانه انجام شد. نتایج حاصل از بکارگیری از این مدل واسنجی شده در حوضه آبریز زاینده¬رود نشان داد که از کل بارش سالانه ورودی به حوضه 98/65 درصد به صورت تبخیر و تعرق از حوضه خارج می¬گردد که دارای بیش¬ترین سهم در میان اجزای بیلان آب می¬باشد. همچنین رواناب سطحی با 15 درصد، جریان آب زیرزمینی با 7/13 درصد، جریان جانبی با 5/1 درصد و تغذیه آبخوان عمیق با 8/0 درصد به¬ترتیب سایر بخش¬های بیلان آب را در این حوضه تشکیل می¬دهند.

جزئیات مقاله

مراجع
1- Abbaspour K.C. 2009. SWAT-CUP, SWAT Calibration and uncertainty programs, version 2 (user manual), EAWAG, 105p.
2- Adeogun A.G., Sule B.F., and Salami A.W. 2014. Validation of SWAT model for prediction of water yield and water balance: case study of upstream catchment of Jebba dam in Nigeria. Int. J. Comput. Math. Sci., 8(2):264-270.
3- Faramarzi M., Abbaspour K.C., Schulin R., and Yang H. 2009. Modelling blue and green water resources availability in Iran. Hydrol. Proc. 23(3): 486-501.
4- Faramarzi M., and Besalatpour A.A. 2015. Hydrological modelling of Zayandeh Rud river basin using SWAT model. Isfahan Regional Water Organization, Final Report.
5- George S., and Sathian K.K. 2016. Assessment of water balance of a watershed using SWAT model for water resources management. Int. J. Eng. Sci. Technol. 5(4): 177–184.
6- Ghoraba S.M. 2015. Hydrological modeling of the Simly Dam watershed (Pakistan) using GIS and SWAT model. Alexandria Eng. J. 54(3): 583–594.
7- Gohari A., Eslamian S., Mirchi A., Abedi-Koupaei J., Massah Bavani A., and Madani K. 2013. Water transfer as a solution to water shortage: a fix that can backfire. J. Hydrol. 491(1): 23-39.
8- Golshan M., Kavian A., Rouhani H., and Esmali Ouri A. 2015. Effect of Scale on SWAT Model Performance in Simulation of Runoff (Case Study: Haraz Catchment in Mazandaran Province). Iranian Journal of Soil and Water Research. 46(2):293-303. (In Persian)
9- Hosseini M., Ghafouri M., Makarian Z., and Tabatabaei M. R. 2016. Estimate of the water balance in the basins reaching the Persian Gulf using the Semi-distributed SWAT Model. Journal of Soil and Water Sciences. 78(1): 183-194. (In Persian)
10- Kouhestani S. 2016. Evaluation of effects of climate change on the availability of blue and green water resources in Zayandeh-rud Basin. Ph.D. thesis Water Resources Engineering. College of Agriculture, Isfahan University of Technology. (In Persian)
11- Madani K., and Marino M.A. 2009. Expert knowledge based modeling for integrated water resources planning and management in the Zayandehrud River Basin. Water Resour. Manag. 23(11): 2163-2187.
12- Morgan R.P.C., and Nearing M.A. 2011. Handbook of erosion modelling. 1th, John Wiley & Sons, Ltd., Atrium.
13- Nash J.E., and Sutcliffe J.V. 1970. River flow forecasting through conceptual models: Part 1. A discussion of principles. J. Hydrol.10(3): 282‐290.
14- Neitsch S., Arnold J., Kiniry J., and Williams J. 2011. Soil and water assessment tool: theoretical documentation, version 2009, Texas Water Resource Institute, USA.
15- Safavi H.R., Golmohammadi M.H., and Sandoval-Solis S. 2015. System dynamics analysis for management Iran's Zayandeh-Rud River Basin. J. Hydrol. 528: 773-789.
16- Sathian K.K., and Shyamala P. 2009. Application of GIS Integrated SWAT Model for Basin Level Water Balance. Indian J. Soil Conserv. 37: 100-105.
17- Shafei M., Ansari H., Davari K., and Ghahreman B. 2013. Calibration and uncertainty analysis of a semi-distributed model in a semi-arid region. Journal of Science and Technology of Agriculture and Natural Resources. Water and Soil Science. 17(64): 137-148. (In Persian)
18- Zareian M. J., Eslamian S., and Safavi H.R. 2014. A modified regionalization weighting approach for climate change impact assessment at watershed scale. Theor. Appl. Climatol. 22(3-4): 497-516.
19- Ziaei H.R. 2016. Numerical analysis of water balance components of Zayandeh-Rud basin using remote sensing. MS.c Thesis in Water Resources Engineering. College of Agriculture, Isfahan University of Technology. (In Persian)
ارجاع به مقاله
امینیم., ترکانغ., اسلامیانس., زارعیانم., & بسالت پورع. ا. (۱۳۹۷-۰۶-۰۶). ارزیابی مدل هیدرولوژیک SWAT در شبیه¬سازی بیلان آب در حوضه¬های آبریز مناطق نیمه-خشک (مطالعه موردی: حوضه آبریز زاینده¬رود). آب و خاک, 32(5), 849-863. https://doi.org/10.22067/jsw.v32i5.68815
نوع مقاله
علمی - پژوهشی