فصلنامه
نویسنده = سمیرا احمدزاده

برآورد غلظت زمینه‏ای عناصر کمیاب سمی و اثر عملیات زراعی بر توزیع انباشت و بار آلودگی در خاک دشت بروجن- فرادمبه

دوره 32، شماره 2، بهار 1397، صفحه 283-298

https://doi.org/10.22067/jsw.v0i0.29534

حبیب اله بیگی هرچگانی، سمیرا احمدزاده، سمیرا حشمتی

چکیده غلظت کل سرب، کبالت، نیکل، کادمیوم، کروم و جیوه در خاک سطحی اراضی بایر، تحت کشاورزی مرسوم و تحت کاربرد پساب شهری اندازه‏گیری؛ و غلظت و حد زمینه‏ای، توزیع انباشت عناصر، و بار آلودگی تعیین شد. غلظت زمینه‏ای نیکل، کادمیوم، کرومیوم، جیوه، کبالت، سرب به ترتیب 13/1، 16/0، 56/1، 09/0، 80/0، و 52/1 و حد آن‏ها به ترتیب 3/1، 28/0، 6/1، 16/0، 9/0، و 7/1 میلی‏گرم بر گرم تعیین شد. کشاورزی مرسوم انباشت کادمیوم و سرب در خاک را به ترتیب به 7/1 و 9/1 افزایش داده (۵/۰>p)، تمایل به افزایش کبالت، نیکل و جیوه‏ی از واحد به 2/1 خاک داشته ولی انباشت کروم را از واحد به 8/0 کاهش داده است (۵/۰

تعریف و پهنه‌بندی یک شاخص تلفیقی در محیط ساج بر اساس غلظت قابل جذب عناصر کم‌مصرف مس، روی، منگنز و آهن در خاک دشت بروجن-فرادنبه

دوره 28، شماره 2، بهار 1393، صفحه 383-393

https://doi.org/10.22067/jsw.v0i0.25356

حبیب اله بیگی هرچگانی، سمیرا احمدزاده، رامین ایرانی پور

چکیده دشت بروجن-فرادنبه یکی از دشت های مهم کشاورزی استان چهارمحال است. پساب تصفیه‌خانه‌ی بروجن در فصل زراعی به مصرف آبیاری مزارع بخش شرقی دشت می‌رسد. هدف از انجام این تحقیق تهیه‌ی یک نقشه‌ی تلفیقی کمبود براساس غلظت قابل جذب عناصر کم‌مصرف در خاک این دشت و بررسی انعکاس کلی اثر کاربرد پساب در نقشه بود. تعداد 180 نمونه‌ی خاک از عمق 0 تا 30 سانتی‌متری نقاط مختلف اراضی زراعی و مرتعی دشت 2340 هکتاری برداشت و غلظت قابل جذب مس، روی، منگنز و آهن در نمونه‌ها اندازه‌گیری شد. پس از واریوگرافی و تعیین مناسب ترین روش برآورد مکانی نقشه ی هر عنصر ترسیم شد. به منظور تهیه‌ی نقشه‌ی تلفیقی، ابتدا نقشه ی هر عنصر نرمال شده و بر اساس آن ها نقشه های رتبه به دست آمدند. با استخراج وزن هر عنصر از نقشه رتبه آن نقشه ی شاخص تلفیقی تهیه شد. بر اساس نقشه‌ها، غلظت قابل جذب عناصر کم‏مصرف مس، روی و آهن از سمت غربی دشت به سمت قسمت‌های مرکزی و شرق دشت افزایش داشت. این روند به کاربرد پساب در بخش شرقی نسبت داده شد. تغییرات غلظت قابل جذب منگنر در دشت فاقد روند مشخصی بود اما کمترین غلظت این عنصر هم در بخش غربی دشت دیده شد. نقشه تلفیقی دارای میانگین 5/85 درصد بود که نشانگر فقر شدید خاک از عناصر کم‌مصرف بود به طوری که در نقشه ی تلفیقی حدود 34 درصد از مساحت دشت فقر شدید عناصر کم‏مصرف را نشان می دهد. کاربرد پساب کمبود کلی عناصر کم‏مصرف را 4 درصد کاهش داده است. در تحلیل حساسیت شاخص تلفیقی به حذف عنصر روی حساسیت زیادی نشان داد. بنابراین، در این دشت، روی باید با دقت و تکرار بیشتری پائیده شود.