حامد قاصد؛ عباس روزبهانی؛ مهدی هاشمی شاهدانی
چکیده
بهمنظور غلبه بر کمبود آب، تأمین افزایش تقاضا در بخش شرب، صنعت، کشاورزی، برقآبی و غیره و تحقق توسعه اقتصادی و اجتماعی یکی از راه کارهای نهایی و پر چالش برای رسیدن به تعادل منطقهای طرحهای انتقال آب بین حوضهای از طریق مرزهای بینالمللی، ملی، منطقهای و محلی میباشد که به عنوان یکی از روشهای کاهش بحران در کنار دیگر روشها نیز مطرح ...
بیشتر
بهمنظور غلبه بر کمبود آب، تأمین افزایش تقاضا در بخش شرب، صنعت، کشاورزی، برقآبی و غیره و تحقق توسعه اقتصادی و اجتماعی یکی از راه کارهای نهایی و پر چالش برای رسیدن به تعادل منطقهای طرحهای انتقال آب بین حوضهای از طریق مرزهای بینالمللی، ملی، منطقهای و محلی میباشد که به عنوان یکی از روشهای کاهش بحران در کنار دیگر روشها نیز مطرح است. در این مطالعه، هشت سناریو بهمنظور اولویتبندی و ارزیابی سناریوهای انتقال آب بین حوضهای از حوضهی کارون بزرگ به فلات مرکزی ایران با استفاده از چهار معیار مهم و تأثیرگذار در انتقال آب بین حوضهای با توجه به معیارهای یونسکو برای ارزیابی کمی و کیفی سناریوهای منتخب تعیین شد. در ادامه، وزن معیارها از سه روش تحلیل سلسله مراتبی(AHP) ، آنتروپی شانون و دیمتل (DEMATEL) بدست آمد. در نهایت، با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره کوپراس (COPRAS) که روشی کارآمد برای ارزیابی و رتبهبندی کامل گزینهها براساس درصد با درنظر گرفتن معیارهای مثبت و منفی در تصمیمگیریهای چند معیاره است، هشت سناریوی منتخب اولویتبندی شد. نتایج نشان داد، انتقال آب از حوضه بهشتآباد از طریق پمپاژ و تونل کوتاه از دبی پایه بهشتآباد برای استان اصفهان و از حوضه خرسان-سد خرسان 3 برای استانهای یزد و کرمان به عنوان سناریوی هشتم با توجه به تغییر در روشهای وزندهی سناریوی برتر میباشد.
پریسا نوربه؛ عباس روزبهانی؛ حمید کاردان مقدم
چکیده
در طی چند دهه اخیر در کشور، روند کاهش رواناب مشاهده میشود بطوریکه بسیاری از مخازن سدها در دورههای نرمال نیز با بحران تأمین آب مواجه هستند که عمدتاً به دلیل برداشتهای بیرویه، عدم مدیریت عرضه و تقاضا و خشکسالی میباشد. در این پژوهش جهت پیشبینی رواناب ورودی به سد زایندهرود با رویکرد احتمالاتی شبکهی بیزین 5 سناریوی کلی طرحریزی ...
بیشتر
در طی چند دهه اخیر در کشور، روند کاهش رواناب مشاهده میشود بطوریکه بسیاری از مخازن سدها در دورههای نرمال نیز با بحران تأمین آب مواجه هستند که عمدتاً به دلیل برداشتهای بیرویه، عدم مدیریت عرضه و تقاضا و خشکسالی میباشد. در این پژوهش جهت پیشبینی رواناب ورودی به سد زایندهرود با رویکرد احتمالاتی شبکهی بیزین 5 سناریوی کلی طرحریزی شده که براساس آن، رواناب بصورت صریح عددی (یک سناریو)، بازهای (یک سناریو) و پیشبینی دورههای ترسالی و خشکسالی هیدرولوژیکی (سه سناریو) پیشبینی شده است. بدین منظور پارامترهای بارش، رواناب، برف و حجم آب انتقالی از تونلهای انتقال آب بهعنوان ورودی به مدل و رواناب ورودی به سد زایندهرود به عنوان پیشبینی شونده لحاظ شدهاند که جهت یافتن بهترین ساختار شبکه در این سناریوها الگوهای مختلفی برای ورود این پارامترها به مدل تعریف شده. نتایج مدلسازی شبکه بیزین نشان داد که سناریوی تعریف شده برای پیشبینی رواناب ورودی به صورت صریح عددی توانایی خوبی در پیشبینی داشته بطوریکه در الگوی منتخب ضریب همبستگی بین دادههای مشاهداتی و پیشبینی شده 78/0 بوده است. همچنین از بین سناریوهای پیشبینی دورههای ترسالی و خشکسالی هیدرولوژیکی که در آن تقسیمبندی رواناب براساس شاخص SDI و میانگین درازمدت و تقسیمبندی سایر پارامترها با خوشهبندی انجام شده است، در الگوی برتر قادر به پیشبینی با دقت 75 درصد میباشد اما مدل پیشبینی بازهای رواناب دقت خوبی در پیشبینی نداشته است. بهره گیری از این نتایج امکان برنامهریزی منابع آب را جهت تخصیص بهینه توسط متولیان آب این منطقه فراهم خواهد نمود.
ثمین انصاری؛ علیرضا مساح بوانی؛ عباس روزبهانی
چکیده
امروزه موضوع تغییر اقلیم و مشکلات ناشی از آن از بحرانهای اساسی مدیریت منابع آب می باشد و از طرف دیگر با توجه به اینکه آب های زیرزمینی یکی از مهمترین منابع تامین آب می باشد تحلیل اثرات تغییر اقلیم بر آب های زیرزمینی و تخمین دقیق میزان تغذیه آنها در دوره آتی ضرورت می یابد. در این تحقیق برای بررسی اثرات سناریوهای تغییر اقلیم بر منابع ...
بیشتر
امروزه موضوع تغییر اقلیم و مشکلات ناشی از آن از بحرانهای اساسی مدیریت منابع آب می باشد و از طرف دیگر با توجه به اینکه آب های زیرزمینی یکی از مهمترین منابع تامین آب می باشد تحلیل اثرات تغییر اقلیم بر آب های زیرزمینی و تخمین دقیق میزان تغذیه آنها در دوره آتی ضرورت می یابد. در این تحقیق برای بررسی اثرات سناریوهای تغییر اقلیم بر منابع آب زیرزمینی، مطالعه موردی بر روی دشت سفید دشت واقع در حوزه آبریز مخزن چغاخور واقع در استان چهارمحال و بختیاری صورت گرفته است. در راستای این هدف از یکی از مدل های سه بعدی جفت شده اقیانوس- اتمسفر گردش عمومی جو 4AOGCM با نام HadCM3 برای شبیه سازی سری های زمانی متغیرهای اقلیمی دما و بارش تحت سناریوهای انتشار B1 و A2 در دوره آتی استفاده شد. همچنین بهمنظور ریز مقیاس نمائی دادههای اقلیمی روزانه جهت تولید سناریوهای اقلیمی منطقه ای از مدل LARS-WG استفاده شد. برای شبیه سازی رواناب سطحی منطقه، مدل IHACRES با داده های ماهانه دما، بارش و رواناب مشاهداتی واسنجی گردید. در ادامه به منظور مدلسازی سطح آب زیرزمینی منطقه، مدل GMS در دو حالت ماندگار و غیر ماندگار برای یک سال آبی واسنجی شده و سپس با استفاده داده های چهار سال آبی صحت سنجی شد. نهایتاً رواناب تولیدی و بارش در دوره آتی تحت عنوان پارامتر تغذیه به مدل سفره آب زیرزمینی وارد شده و اثر تغییرات اقلیمی در سطح ایستابی زیرزمینی با شبیه سازی آبخوان نام برده توسط نرم افزار GMS5 مورد برررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که بارندگی در دوره آتی تحت سناریوی های B1 و A2 به ترتیب حدود 26 و 33 درصد افزایش خواهد داشت. همچنین در دوره آتی در انتهای دوره (سال 2035) میزان تجمعی تغذیه آب زیرزمینی در سناریوی A2 به B1 حدود 10 متر مکعب بر ثانیه افزایش داشته که حاکی از افزایش اثرات تغییر اقلیم در سناریوی A2 نسبت به سناریوی B1 می باشد. ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب زیرزمینی این منطقه به منظور برنامه ریزی برای تعیین میزان بهره برداری از این منابع با لحاظ شرایط اقلیمی پیشرو در دوره آتی و ارائه راهکارهای سازگار با تغییر اقلیم جهت حفظ این منابع و مدیریت صحیح آبخوان به مدیران مربوطه کمک شایانی می نماید.