مقایسه میزان روان آب و فرسایش در خاک های تحت پوشش کاربری های جنگل، زراعی و باغ با استفاده از شبیه ساز باران

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
تغییر غیر اصولی کاربری اراضی به ویژه اکوسیستم های طبیعی، عموماً تأثیر قابل توجهی را بر ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاکها و در پی آن میزان روان آب و فرسایش خاک می گذارد. بررسی تغییرات روان آب و فرسایش خاک در پی تغییر خصوصیات خاک و شناخت متغیرهای مؤثر خاک بر وقوع آن می تواند در بهبود توصیه های مدیریتی و کمی نمودن تغییرات روان آب و فرسایش خاک مفید واقع شود. لذا این پژوهش به منظور بررسی روان آب و فرسایش خاک در خاک های تحت پوشش اراضی جنگلی و مقایسه آن با اراضی زراعی و باغ که منتج از تغییر کاربری جنگل بوده و همچنین شناسایی فاکتورهای مؤثر در روان آب و فرسایش خاک از بین متغیرهای کمی خاک در محدوده شهرستان ساری صورت گرفته است. سپس در هر یک از کاربری ها، مبادرت به اندازه گیری میزان روان آب و فرسایش خاک طی انجام شبیه سازی باران با شدت ثابت 2 میلی متر بر دقیقه، مدت زمان 15 دقیقه و نمونه برداری خاک در 15 تکرار شد. نتایج حاصله نشان داد که بیشترین و کمترین میزان روان آب به ترتیب در کاربری جنگل و باغ ایجاد شده است. همچنین مقدار فرسایش خاک در اراضی زراعی و باغ به ترتیب 76/1 و 36/1 برابر کاربری جنگل اندازه گیری شد. طبق نتایج ماتریس همبستگی درصد سیلت، رطوبت قبلی و وزن مخصوص ظاهری خاک دارای همبستگی معنی دار مثبت و درصد شن و ماده آلی دارای همبستگی معنی دار منفی با میزان روان آب می باشند. همچنین متغیرهای رس، شن و ماده آلی خاک به صورت ارتباط منفی و درصد سیلت و رطوبت قبلی خاک دارای همبستگی معنی دار مثبت با میزان فرسایش شناخته شدند.

واژه های کلیدی: باران ساز، تغییر کاربری، روان آب، فرسایش خاک

عنوان مقاله [English]

Comparing Runoff and Soil Erosion in Forest, Dry Farming and Garden Land Uses Soils Using Rainfall Simulator

نویسندگان [English]

  • A. Azmoodeh
  • A. Kavian
  • K. soleimani
  • Gh. Vahabzadeh
چکیده [English]

Abstract
Land use change, especially natural ecosystems transformation, has high effects on soil physico-chemical as well as biological characteristics and also, has effect on runoff and soil erosion. Analysis of runoff and soil erosion dynamics can be useful in improvement of management proposals and quantifying runoff and soil erosion changes. So, this research was carried out to investigate runoff and soil erosion in forest soils and to compare its results with dry farming and garden soils, which resulted from forest land use change. Also, effective quantitative soil parameters on runoff and soil erosion processes have recognized. For doing this, runoff and soil erosion were measured using simulated rainfall with 2 mm/min intensity and 15 min duration and soil samples were gathered in 15 replicates. Results showed that runoff was highest in native forest while the lowest was from garden land. Sediment yield was increased by 1.76 and 1.36 in conversion from forest to farming and garden land, respectively. Based on the results obtained from the correlation matrix, silt fraction, bulk density and antecedent soil moisture showed positive correlation with runoff and organic matter showed negative correlation with runoff. Also organic matter, clay and sand fraction reveal negative correlation with soil erosion, while antecedent soil moisture and silt fraction reveal positive correlation with erosion.

Keywords: Rainfall Simulator, Land Use Change, Runoff, Soil Erosion