تجزیه و تحلیل تغییرات مکانی ماکروفون خاک در جنگل های حاشیه رودخانه کرخه

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
اطلاعات در مورد الگوی مکانی تنوع زیستی خاک علیرغم اهمیت اثرات آن روی فرآیندهای اکوسیستم، بسیار اندک است. این تحقیق جهت بررسی الگوی مکانی پارامترهای تنوع زیستی ماکروفون خاک در جنگل های حاشیه رودخانه کرخه انجام گرفت. ماکروفون خاک با استفاده از 200 نقطه نمونه، روی ترانسکت هایی موازی با فاصله 5/0 کیلومتر از یکدیگر و عمود بر رودخانه نمونه برداری شدند. فاصله 500 متر به عنوان فاصله ی پایه نمونه برداری در نظر گرفته شد اما در فواصل کمتر نیز به عنوان سلسله مراتبی در مقیاس نمونه برداری در محل های مختلف به صورت تصادفی و هدف مدار، ‌نمونه ها جمع آوری شدند. نمونه برداری به روش دستی، در قطعات نمونه ای به ابعاد 50 سانتی متر × 50 سانتی متر تا عمق 25 سانتی-متر صورت گرفت. فراوانی (تعداد کل ماکروفون در هر قطعه نمونه)، شاخص های تنوع Shannon H، یکنواختیSheldon و غنای Menhinick پس از محاسبه، با استفاده از روش های زمین آماری(واریوگرام) برای بررسی و کمی کردن همبستگی مکانی، مورد تحلیل قرار گرفتند. واریوگرام ها کروی بوده و وجود همبستگی مکانی را نشان دادند. دامنه تاثیر برای فراوانی، تنوع ، غنا و یکنواختی به ترتیب، 1724، 1326، 1825 و 1450 متر بود. نسبت اثر قطعه ای به حد آستانه بالا بود (فراوانی 52 درصد، یکنواختی 35 درصد ، غنا 53 درصد و تنوع 55 درصد) که دلیل آن می تواند تغییرپذیری ذاتی جانداران خاکزی یا تغییرات تصادفی مقادیر شاخص ها باشد که در فواصل کمتر از فواصل نمونه برداری بروز می نماید. نقشه ها ی کریجینگ نشان دادند که شاخص ها، الگوی تصادفی نداشته و دارای توزیع مکانی می باشند.

واژه های کلیدی: الگوی مکانی، ماکروفون خاک، زمین آمار، واریوگرام، کریجینگ

عنوان مقاله [English]

Analysis of Spatial Variability of Soil Macrofauna in RipariaForest of Karkhe, Irann

نویسندگان [English]

  • Sh. Gholami
  • S.M. Hosseini
  • J. Mohammadi
  • A.S. Mahini
چکیده [English]

Abstract
Information about the spatial patterns of soil biodiversity is limited though required, e.g. for understanding effects of biodiversity on ecosystem processes. This study was conducted to determine whether soil macrofauna biodiversity parameters display spatial patterns in the riparian forest landscape of Karkhe. Soil macrofauna were sampled using 200 sampling point along parallel transects (perpendicular to the river). The sampling procedure was hierarchically, maximum distance between samples was 0.5 km, but the samples were taken at shorter distance at different location of sampling. Soil macrofauna were extracted from 50 cm×50 cm×25 cm soil monolith by hand-sorting procedure. Abundance (Number of animals), diversity (Shannon H’ index), richness (Menhinick index) and evenness (Sheldon index) were analyzed using geostatistics (variogram) in order to describe and quantify the spatial continuity. The variograms of indices were spherical and revealed the presence of spatial autocorrelation. The range of influence was 1724 m for abundance, 1326 m for diversity, 1825 m for richness and 1450 for evenness. The variograms featured high ratio of nugget variance to sill (abundance (52%), diversity (55%), richness (53%) and evenness (35%)). This showed that there was the small-scale variability and proportion of unexplained variance. The kriging maps showed that the soil macrofauna have spatial variability.

Key words: Spatial pattern, Soil macrofauna, Geostatistics, Variogram, Kriging