تعیین مهم‌ترین ویژگی های موثر بر شاخص های کیفیت خاک در بخشی از زمین های کشاورزی و مرتعی جنوب مشهد

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
یکی از مسائل مورد توجه در مدیریت پایدار خاک ها به منظور تولید بهینه کشاورزی و حفظ منابع طبیعی، ارزیابی کیفیت خاک است. استفاده از شاخص های کیفیت خاک ابزار مفیدی برای تعیین و مقایسه کیفیت خاک ها است. در این پژوهش با استفاده از روش تجزیه مولفه های اصلی (PCA)، از میان 18 ویژگی مورد بررسی خاک یا کل ویژگی های موثر بر کیفیت خاک (TDS)، 6 ویژگی به‌عنوان مهم‌ترین یا حداقل ویژگی های موثر بر کیفیت خاک (MDS) تعیین شدند. سپس کیفیت خاک های کشاورزی و مراتع منطقه ی ده سرخ واقع در جنوب شهر مشهد، با استفاده از دو مدل شاخص تجمعی کیفیت خاک (IQI) و شاخص کیفیت خاک نمورو (NQI) و هر کدام در دو مجموعه ی ویژگی های خاک TDS و MDS ارزیابی شد. نتایج نشان داد که به طور کلی خا ک های منطقه از نظر شاخص های مورد مطالعه دارای محدودیت زیادی بودند و همبستگی معنی داری بین IQITDS و IQIMDS و بین NQITDS و NQIMDS وجود داشت. این امر نشان می دهد که مجموعه ی MDS تعیین شده به خوبی می تواند نماینده ی مناسبی از TDS باشد. افزون بر این مقایسه شاخص های کیفیت خاک در زمین های کشاورزی و مرتع نشان داد که، استفاده از مجموعه ی TDS در تعیین تاثیر کاربری زمین بر شاخص های کیفیت خاک کارایی بیشتری دارد.

واژه های کلیدی: تجزیه مولفه های اصلی، شاخص تجمعی کیفیت خاک، شاخص نمورو

عنوان مقاله [English]

Determining most Important Properties for Soil Quality Indices of Agriculture and Range Lands in a some Parts of Southern Mashhad

نویسندگان [English]

  • H. Shahab
  • H. Emami
  • Gh. Haghnia
  • A. Karimi
چکیده [English]

Abstract
Soil quality evaluation is an essential issue in soil management for agriculture and natural resource protection. Soil quality indices are useful tools for determination and comparison of soils quality. Using of principle component analysis in this study we selected 6 important properties as a soil quality minimum data set (MDS) among 18 soil properties (TDS). Then, soil quality of agriculture and pasture lands in DehSorkh region in south of Mashhad city was evaluated by Integrated quality index (IQI) and Nemero quality index (NQI) in two collections of soil properties include MDS and TDS. The results showed that soils of the region had low quality in respect to studied indices and was significant correlation between IQITDS - IQIMDS and between NQITDS - NQIMDS. Generally those results show that determined MDS can be a suitable representative of TDS. In addition, comparison of soil quality indices between agriculture and pasture soils showed that efficiency of TDS collection in determining land use effect on soil quality indices was better than that of MDS.

Keywords: Integrated quality index, Nemero quality index, Principle component analysis