مقایسه پارامترهای بیلان آبی در اراضی شالیزاری سنتی و تسطیح شده شهرستان قائمشهر

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

برنج پس از گندم مهمترین محصول کشاورزی در جهان می باشد و ایران با تولید حدود دو میلیون تن برنج در سال از این نظر دارای جایگاه ویژه ای است. با توجه به بحران خشکسالی و مصرف بالای آب در اراضی شالیزاری، ارایه راهکارهایی برای افزایش راندمان های آبیاری می تواند بسیار مفید واقع گردد. در این راستا، هر ساله اراضی شالیزاری زیادی در استان های شمالی کشور تسطیح می شوند که در این مطالعه نقش تسطیح اراضی بر پارامترهای بیلان آبی، راندمان مصرف آب و بهره وری آب مورد بررسی قرار گرفته است. این تحقیق در شهرستان قائمشهر (استان مازندران) و با مقایسه دو زمین سنتی و تسطیح شده شالیزاری به مساحت های 9/1 و 67/5 هکتار برای واریته زودرس طارم محلی انجام شده است. دبی های ورودی و خروجی به وسیله پارشال فلوم های سه اینچی اندازه گیری و برای تعیین تبخیر و تعرق و نفوذ عمقی از دو عدد لایسیمتر ته باز و یک عدد لایسیمتر ته بسته به ابعاد 50 در 50 در 50 سانتی متر در هر یک از تیمارهای مورد آزمایش، استفاده شد. نتایج نشان داد که در اراضی سنتی و تسطیح شده شالیزاری به ترتیب، راندمان مصرف آب 9/62 و 73 درصد، بهره وری از آب 476/0 و 575/0 کیلوگرم بر مترمکعب، تبخیر و تعرق 2/468 و 5/477 میلیمتر و نفوذ عمقی 3/196 و 8/147 میلیمتر گردید با توجه به بررسی پارامترهای بیلان، می توان نتیجه گرفت که کاهش 25 درصدی پارامتر نفوذ عمقی در اراضی تسطیح شده در مقایسه با اراضی سنتی، عامل افزایش 10 درصدی راندمان آبیاری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Comparison of Water Balance Parameters in Traditional and Leveled Paddy Fields in Qaemshahr, Iran

نویسندگان [English]

  • A. Shahnazari
  • M.Kh. Ziatabar Ahmadi
  • Gh. Aghajani
چکیده [English]

Rice is the most important agricultural product in the world after wheat, and Iran has a special place in producing almost two million tones of rice per year. Considering the drought crisis and high consumption of water in paddy fields, it is useful to present strategies in order to increase irrigation efficiencies. In this respect, many paddy fields in Northern Province of Iran are Land Leveled. The effect of these fields on the Water Balance Parameters, water use efficiency and water productivity has been used in this study. This research has been carried out in Qaemshahr City, Mazandaran Province, comparing two traditional and leveled paddy fields measuring 1.9 and 5.67 hectares, respectively for early-ripening local Tarom species. The water discharge rates of input and output, with 3-inch Parshall Flumes were measured. Three lysimeters were tried in order to determine evapotranspiration and deep percolation. The results demonstrate that in traditional and leveled paddy fields, water use efficiencies turned to be 62.9 and 73%, water productivity of 0.476 and 0.575 kilogram per square meter, evapotranspiration of 468.2 and 477.5 mm, and deep percolation of 196.3 and 147.8 mm, respectively. Also, 25% reduction of deep percolation parameter was observed in land leveled condition which was due to hard pan creation and can be known as the most important factor of 10% increase in irrigation efficiency.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rice
  • Leveled Paddy Fields
  • Water use efficiency
  • Water Productivity
  • Deep Percolation