بررسی غلظت برخی عناصر غذایی و عملکرد گیاه ذرت با کاربرد سطوح مختلف لجن فاضلاب و کود شیمیایی در سه بافت یک خاک آهکی

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

لجن فاضلاب به‌عنوان یک منبع عناصر غذایی مورد نیاز گیاه در بسیاری از کشور ها، جهت تولید گیاهان زراعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به‌منظور بررسی اثر کاربرد لجن فاضلاب در مقایسه با کود شیمیایی، بر عملکرد و غلظت برخی عناصر غذایی پر مصرف و کم مصرف در گیاه ذرت، آزمایشی در شرایط گلخانه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. عامل اول شامل لجن فاضلاب (0، 10، 20، 40، و 80 گرم در کیلوگرم خاک) و عامل دوم بافت خاک (لوم رسی، لوم شنی و شنی) بود. یک تیمار کود شیمیایی نیز جهت مقایسه با اثر کاربرد سطوح لجن فاضلاب بر رشد و ترکیب شیمیایی ذرت استفاده گردید. جهت مقایسه سطوح لجن فاضلاب کاربردی (فاکتور اول) با تیمار کود شیمیایی در هر بافت خاک از یک طرح کاملا تصادفی با شش تیمار و سه تکرار استفاده شد. نتایج نشان داد که افزودن لجن فاضلاب، عملکرد خشک ذرت را در همه بافت‌های خاک به‌طور معنی داری افزایش داد. کاربرد لجن فاضلاب سبب افزایش معنی‌دار غلظت نیتروژن، فسفر، آهن، روی، مس و منگنز در اندام هوایی ذرت گردید و نشانه‌های کمبود این عناصر مشاهده نشد. غلظت عناصر غذایی در ذرت، حتی در سطوح بالای کاربرد لجن فاضلاب به‌حد سمیت نرسید و غلظت کادمیم و سرب در اندام هوایی گیاه کم و قابل اندازه گیری نبود. با توجه به‌کمبود عناصر غذایی در خاک‌های آهکی به‌خصوص آهن و روی، کاربرد لجن فاضلاب می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای جهت جبران کمبود این عناصر باشد. به‌طور کلی کاربرد لجن فاضلاب در افزایش غلظت عناصر غذایی و عملکرد خشک گیاه ذرت برتر از کود شیمیایی بود. قبل از هر گونه توصیه کاربرد لجن فاضلاب، نتایج این تحقیق بایستی در شرایط مزرعه نیز تایید گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Some Nutrients Concentration and Corn Yield with Application of Different Sewage Sludge Levels and Chemical Fertilizer in Three Textural Classes of a Calcareous Soil

نویسندگان [English]

  • H. R. Boostani
  • A. Ronaghi
چکیده [English]

Sewage sludge (SS) as a source of required plant nutrients has been utilized in many countries for crops production. for investigation of SS application affect in compared to chemical fertilizer treatment (F), on dry matter yield (DMY) and concentration of some macro and micro nutrient in corn, a greenhouse experiment (5 × 3 factorial) arranged in a completely randomized design with three replicates was conducted. The first factor included SS levels (0, 10, 20, 40 and 80 gr kg-1 soil) and the second factor was soil textural classes (clay loam, sandy loam and sandy). A chemical fertilizer treatment was also used to compare its affect with that of SS application levels on growth and chemical composition of corn. For comparison of applied SS levels (one factor) with chemical fertilizer treatment in each soil textural classes was used from a completely randomized design with six treatment and three replicates. The results indicated that addition of SS significantly increased DMY of corn in all textures. Application of SS significantly increased N, P, Fe, Zn, Cu and Mn concentration in corn aerial parts and nutrients deficiencies symptoms disappeared. Nutrients concentrations in corn plants did not reach to toxic levels even at high rates of SS application and concentration of Cd and Pb were negligible and not detectable in shoot corn. Based on nutrient deficiency in calcareous soils especially Zn and Fe, application of SS for contrasting with shortage of these elements can be effective way to eliminate these nutrients shortage. In general, application of SS was superior to chemical fertilizer treatment in increasing concentration of nutrients and DMY of corn. Prior to any SS recommendations the results of this experiment needs to be verified under field conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sewage sludge
  • Chemical fertilizer
  • Nutrients
  • Calcareous soil
  • corn