بررسی اثرات تغییر اقلیم بر رواناب حوضه های آبریز (مطالعه موردی : حوضه آبریز آجی چای در استان آذربایجان شرقی)

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز

2 تبریز

3 ارمیه

4 آزاد اسلامی واحد تبریز

چکیده

تغییر در دما و الگوی بارش اثرات زیادی بر کمیت و کیفیت منابع آب به خصوص مناطق خشک نظیر ایران دارد. در سال های اخیر وقوع خشکسالی های متعدد در ایران خطری جدی برای منابع آب محسوب می شود. به دلیل افزایش میزان آب مورد تقاضا، بررسی اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب ضروری به نظر می رسد. در این تحقیق به بررسی اثرات تغییر اقلیم بر رواناب در حوضه آجی چای در استان آذربایجان شرقی پرداخته می-شود. جهت پیش بینی تغییر اقلیم بر مبنای مدل های گردش عمومی (GCM) از مدل LARS-WG جهت ریز مقیاس نمایی استفاده گردید. با استفاده از LARS-WG تغییر اقلیم در حوضه آجی چای با بکار گیری مدل HADCM3 و سناریوهای A1B، A2 و B1 در افق 2055، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده حاکی از افزایش دما و کاهش بارش در منطقه بودند. در بخش دیگری از تحقیق، جهت شبیه سازی اثرات تغییر اقلیم بر رواناب حوضه، از مدل هوشمند برنامه ریزی بیان ژن با استفاده از الگوهای ورودی مختلف، استفاده گردید. نتایج به دست آمده حاکی از کاهش قابل توجه میزان رواناب در حوضه بودند. همچنین با توجه به نتایج به دست آمده لازم است تا جهت سازگاری با تغییر اقلیم، راهکارهای مدیریتی مناسب در سطح حوضه مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Impacts of Climate Change on Runoff in Watersheds (Case Study: Ajichay Watershed in East Azerbaijan Province, Iran)

نویسنده [English]

  • hadi sanikhani 1
چکیده [English]

Changes in temperature and precipitation patterns have serious impacts on the quantity and quality of water resources, especially in arid regions such Iran. In recent years, frequent droughts have threatened the water resources in Iran. Because of the increasing demand for water, studying the impacts of climate change on water resources is necessary. In this study, the impacts of climate changes on run-off in Ajichay watershed, located in East Azerbaijn were considered. To predict the climate change based on the General Circulation Models (GCM), the LARS-WG tool for downscaling was used. By using LARS-WG, climate change in Ajichay watershed by applying HADCM3 model and three emission scenarios, A1B, A2 and B1 in 2055 horizon was investigated. The results show a rise in temperature and reduction in precipitation. In the other part of the research, for simulationofthe impacts of climate change on watershed run-off, Gene Expression Programming (GEP) was used. The results indicated that significant reduction in run-off. With regarding the results of this research, for adaptation with climate change, it is necessary to consider suitable management action in this watershed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Climate change
  • Downscaling
  • LARS-WG
  • Run-off
  • Gene Expression Programming