ارزیابی وضعیت تغذیه‌گرایی مخزن سد ایلام با رویکرد فازی

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران

چکیده

سنجش سطح تغذیه‌گرایی مخازن سدها به عنوان یکی از مهمترین مسائل مطرح در مدیریت کیفیت آب، همواره مورد توجه مدیران و سیاست‌گذاران بوده است. با توجه به پیچیدگی فرآیند تغذیه‌گرایی، تعیین شدت مغذی‌شدن پیکره آبی با روشی واحد و با قطعیت کامل امکان‌پذیر نمی‌باشد. تئوری فازی رویکردی است که بوسیله آن می‌توان عدم شفافیت و عدم قطعیت بین مرزهای سطوح مختلف تغذیه‌گرایی را مشخص نمود. در این تحقیق، از شاخص‌ آنتروپی-فازی تغذیه‌گرایی و شاخص سطح تغذیه‌گرایی، جهت تعیین وضعیت تغذیه‌گرایی رولایه و زیرلایه مخزن سد ایلام در یک بازه زمانی یک‌ساله استفاده شده است. این شاخص‌ها بر اساس پارامترهای کلروفیل a، فسفر کل و درصد اشباع اکسیژن، تحت دو سناریو، وزن‌دهی و محاسبه شده‌اند. بر اساس سناریو یک، وزن نسبی شاخص‌ها از روش ترکیبی آنتروپی-فازی و تحلیل سلسله مراتبی محاسبه می‌گردد. در سناریو دوم، توزیع وزنی یکسان برای شاخص‌ها لحاظ شده است. نتایج نشان می‌دهد که رولایه مخزن در اکثر ماه‌ها و تحت هر دو سناریو، با قابلیت اطمینان مناسب، در سطح تغذیه‌گرایی کم قرار دارد و تنها در ماه‌های تیر و مرداد دارای سطح تغذیه‌گرایی متوسط است. زیرلایه مخزن، دارای شرایط مشابه رولایه بوده، با این تفاوت که میزان عدم قطعیت در این لایه افزایش یافته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Eutrophication in the Ilam Reservoir Using Fuzzy Approach

چکیده [English]

Assessing the level of reservoir’s Eutrophication has been regarded as one of the main issues in the water quality management by managers and policy makers. Estimating the eutrophication level is not possible by a determined method and complete certainty with respect to the high complexity of this phenomenon. Fuzzy theory is an approach by which the lack of transparency and uncertainty can be determined between the levels of eutrophication. In this study, Entropy- based Fuzzy Eutrophication Index (EFEI) and Trophic State index (TSI) were used for the trophic level classification of the Ilam reservoir epilimnion and hypolimnion during a year. These indexes were weighted with two scenarios based on the chlorophyll a, total phosphorus and oxygen saturation parameters. In the first scenario, the relative weights of indexes were calculated by the combination of entropy- based fuzzy approach and analytical hierarchy process. In second scenario, equal weight was considered for all parameters. The results showed that based on both scenarios and in most months of the year the trophic level of the epilimnion was oligotrophic with suitable certainty and it was only mesotrophic in July and August. In the hypolimnion, the trophic level was similar to the epilimnion, but uncertainties have been increased.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eutrophication Level
  • Fuzzy theory
  • Entropy Theory
  • Analytical Hierarchy Process
  • Ilam Reservoir