چگونگی پدیداری سامانههای بارشزای سنگین در جنوب غربی ایران و پیوند آن با پدیدهMJO
دوره 28، شماره 5، پاییز 1394، صفحه 1072-1083
https://doi.org/10.22067/jsw.v0i0.28595
سید محمد جعفر ناظم السادات، کوکب شاهقلیان
چکیده انگیزه انجام این پژوهش بررسیبرخی از ویژگیهای همدیدی بارشهای سنگین در جنوب غربیایران و پیوند آن با پدیده نوسانهای مادن-جولیان میباشد. چگونگی پراکنش ماهانه بارش و شناسایی سرچشمههای تولید بخار آب برای این بارشها از دیگر اهداف پژوهش است.در این راستا، بارش روزانه ایستگاههای آبادان، اهواز، بندرعباس، بوشهر، شهرکرد و شیراز برای دوره 36 ساله 2011-1975و ایستگاه یاسوج برای دوره 21 ساله 2011-1990، در بازه ماههای نوامبر هر سال تا آپریل سال پس از آن گردآوری شد. دادههای بارش از بزرگ به کوچک آراسته گردیدند و دو آستانه5 و10درصد بالایی به عنوان بارشهای سنگین برگزیده شدند. بیشترین فراوانی بارشهای سنگین در ماههای ژانویه، فوریه و دسامبردیده شد. در ایستگاههای اهواز، بندرعباس، بوشهر، شهرکرد و شیراز بیشترین بارشهای سنگین در فاز 8،در ایستگاه آبادان در فازهای 7 و 8 و در ایستگاه یاسوج در فاز 2 رخ داده است. نقشههای همدیدی نشانگر آن است که همراستا با حرکت خاور سوی پدیده MJO در پهنه استوایی اقیانوس هند، سامانه بارشهای سنگین هم از گستره باختری و جنوب باختری ایران آغاز شده و پس از گذراندن پهنههای جنوب مرکزی، به بخشهای خاوری ایران و سپس به افغانستان میرسند. گردش تند چرخندی هوا که بر پهنه دریای مدیترانه، دریای سرخ، خلیج فارس و دریای عرب چیره میشود بخش بنیادین بخار آب برای این بارشها را فراهم میسازد. نقشههای همدیدی نشانگر آن است که بیشترین اندازه بخار آب این بارشها از دریای عرب و پهنه باختری اقیانوس هند فراهم میگردد.
ارزیابی نشان پدیده نوسانهای مادن-جولیان بر رخداد بارشهای روزانه استانهای سیستان و بلوچستان و فارس
دوره 26، شماره 6، زمستان 1391، صفحه 1372-1382
https://doi.org/10.22067/jsw.v0i0.19249
حبیب اله قائدامینی اسدآبادی، سید محمد جعفر ناظم السادات
چکیده نوسان های مادن جولیان یکی از پدیدههای جوی حاره ای می باشد که با دوره های فعال همرفتی در پهنه های گرمسیری نیمکره شرقی در پیوند می باشد. همزمان با فاز فعال این پدیده کارکردهای همرفتی در سراسر پهنه های گرمسیری شرق اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام افزایش می یابد. فازهایی از این پدیده که بارش های همرفتی آن در پهنه هایی رخ می دهد که با فازهای 3، 4، 5 و 6 مشخص می گردد، فاز مثبت و فازهایی که بارش های آن در پهنه های چیرگی فاز 1، 2، 7 و 8 رخ می دهد، فاز منفی نامیده شد. پیوند میان نمایه MJO و بارشهای نوامبر تا آوریل در 7 ایستگاه که در استان های سیستان بلوچستان و فارس جای گرفته اند، در دوره زمانی 2005-1979 برای آگاهی از نشان فازهای این پدیده بر اندازه بارش و تواتر رخداد دورههای خشک و تر در مقیاس زمانی روزانه ارزیابی گردید. یافتههای آماری نشان داد که اندازه بارش همزمان با چیرگی فاز منفی به گونهی معنیداری از مقادیر بارش همزمان با چیرگی فاز مثبت بیشتر میباشد. در بیشتر ایستگاه ها، همزمان با چیرگی فازهای منفی MJO احتمال رخداد دورههای تر در فاز 2 کمتر از فازهای 1، 7 و 8 میباشد. همچنین همزمان با چیرگی فازمثبت MJO احتمال رخداد دورههای خشک در فاز 4 و 5 به ترتیب در استان های فارس و سیستان بلوچستان، بیشتر از فازهای 3 و 6 میباشد.
