مقایسه روش‌های مختلف تعیین حد بحرانی روی در خاک‌های زیر کشت گندم دیم

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسنده

چکیده

چکیده
به منظور تعیین حد بحرانی و کلاس‌بندی مقادیر روی در خاک‌های زیر کشت گندم دیم در استان‌های آذربایجان‌شرقی، آذربایجان‌غربی، کردستان و کرمانشاه آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تیمار 0، 5، 10 و 15 کیلوگرم روی خالص در هکتار از منبع سولفات روی، در 3 تکرار و به مدت چهار سال زراعی (81ـ1377) به اجرا در آمد. نتایج این پژوهش پس از آزمون یکنواختی داده‌های به دست آمده از مکان‌های اجرای آزمایش، با استفاده از روش‌های تصویری کیت‌ـ‌نلسون، مدل‌های دو و سه کلاسه تجزیه واریانس کیت ـ نلسون، میچرلیخ، ترتیب ستونی پاسخ گیاه و مربع‌کای اثرات متقابل تفسیر و حد بحرانی روی در خاک با روش‌های یاد شده به ترتیب 75/0، 55/0، 65/0، 61/0، 80/0 و 66/0 میلی‌گرم در کیلوگرم تعیین گردید. با استفاده از جدول توافقی اعداد به دست آمده از روش‌های مختلف تفسیر نتایج آزمون روی در این پژوهش مورد مقایسه قرار گرفت و حد بحرانی به دست آمده از مدل دو کلاسه تجزیه واریانس کیت ـ نلسون (55/0 میلی‌گرم در کیلوگرم) با احتمال پیش‌بینی یا احتمال استقلال 47/0 به عنوان مناسب‌ترین روش مورد استفاده در تعیین حد بحرانی روی در خاک‌های زیر کشت گندم دیم در شمال غرب کشور تشخیص داده شد. در مجموع می‌توان چنین استنباط نمود که با استفاده از روش‌های مختلف، مقادیر حد بحرانی روی در خاک تفاوت زیادی با یکدیگر ندارند.

واژه‌های کلیدی: حد بحرانی روی، گندم دیم

عنوان مقاله [English]

Comparison of different methods for determining the Zn critical level of dryland wheat in the Northwest of Iran

نویسنده [English]

  • V .F
چکیده [English]

Abstract
In order to determine the critical level and classify the soil Zn in Western Azerbaijan, Eastern Azerbaijan, Kurdistan and Kermanshah dryland areas, a study was conducted in a complete randomized block design having 4 treatments (0, 5, 10 and 15 kg.ha-1 of zinc sulfate) with three replications for four years (1998-2002).When the experiment ended, the crop and soil data uniformity test were performed for all experimental sites. The results of these experiments were interpreted by different methods including: Cate-Nelson graphical method, Cate-Nelson two and three classes ANOVA models, Mitshcherlich equation, plant response column order procedure and interaction chi-square methods. The results showed that the Zn critical levels using the mentioned methods were 0.75, 0.55, 0.65, 0.61, 0.80 and 0.66 mg.kg-1, respectively. Different Zn critical levels calculated by different soil testing interpretation methods were compared by using contingency table. The results showed that Cate-Nelson two classes ANOVA model with 0.55 mg.kg-1 Zn and 0.47 predictability value was a better model for determining the Zn critical level than all other models for Northwestern dryland region of Iran. Using different soil testing interpretation methods for determining the Zn critical levels it was concluded that all the values were to some extent similar; however, Cate-Nelson two classes ANOVA model seemed to be more suitable for this purpose.

Key words: Zn critical level, dryland wheat, Western Azerbaijan, Eastern Azerbaijan, Kurdistan, Kermanshah.