اثر سطوح مختلف آب، تراکم بوته و آرایش کاشت بر بهره وری آب ذرت دانه ای درسیستم آبیاری قطره ای نواری زیرسطحی

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

یکی از اهداف مهم آبیاری استفاده بهینه از واحد حجم آب در شرایط محدود منابع آب می‌باشد. در زراعت ذرت تراکم بوته و آرایش کاشت مناسب از گزینه‌های مهم برای افزایش بهره وری آب می باشد. برای رسیدن به این هدف آزمایشی به مدت سه سال در استان خراسان رضوی بر روی ذرت دانه‌ای رقم کرج 700 بصورت طرح کرت های نواری خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آبیاری قطره ای زیرسطحی در سه سطح مختلف آب (50، 75 و100 درصد نیاز آبی کامل) در کرت های عمودی و تیمارهای تراکم بوته مشتمل بر سه تراکم 65، 75 و 85 هزار بوته در هکتار در کرت های افقی اجرا شدند. هم چنین در کرت های فرعی آزمایش دو آرایش کاشت یک ردیفه و دو ردیفه برروی پشته‌هائی به عرض 75 سانتی‌متر کشت ‌گردید. نتایج نشان داد که تنها عملکرد دانه در هر سه سال تحت تاثیر تیمار میزان آب آبیاری قرار گرفت و تیمارهای دیگر این صفت را تحت تاثیر قرار نداند. بیشترین مقدار عملکرد دانه در طول سه سال اجرای طرح مربوط به تیمار 100 درصد تامین نیاز آبی و کمترین آن در تیمار 50 درصد تامین نیاز آبی مشاهده گردید. اثر تیمار سطوح آبیاری بر کارایی مصرف آب به جزء سال اول در دو سال دیگر اختلاف معنی داری درسطح 1% از خود نشان داد. گر چه در سال اول اثر هیچ کدام از تیمارها بر کارائی مصرف آب معنی دار نشد ولی در هر سه سال بالاترین میزان کارائی مصرف آب از تیمار 100% تامین نیاز آبی حاصل شد. همچنین سه میزان تراکم بوته و دو روش کاشت نیز در این عامل از نظر آماری با یکدیگر تفاوت معنی داری نداشتند. ارتفاع بوته در تمامی سال ها تحت تأثیر مقدار آب قرار گرفت همچنین این صفت در سال های دوم و سوم تحت تأثیر روش کاشت نیز قرار گرفت. بیشترین ارتفاع بوته در تیمار 100 درصد نیاز آبی و کمترین آن در تیمار 50 درصد نیاز آبی بود. وزن 300 دانه در بین تیمارهای مختلف در سال دوم تحت تأثیر روش کاشت قرار گرفت و در سال سوم سطوح آبیاری نیز این صفت را تحت تأثیر قرار داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Impact of Different Irrigation Levels, Plant Density and Row Spacing on Water Productivity of Corn Using Subsurface Drip Irrigation

نویسندگان [English]

  • H. Afshar
  • S.H. Sadrghaen
چکیده [English]

In areas with limited water resources, one of the main goals of irrigation is to maximize the water per unit volume. In corn planting two major options for increasing of water productivity are plant density and growing pattern. In order to achieve the above goal in Corn” Karaj 700”, an study was conducted in strip split plots in frame of complete randomized block design with 3 replications in Khorasan Agricultural and Natural Resources Research Center for 3 years. Irrigation treatments were subsurface drip irrigation with 3 levels (50, 75 and 100 percent of full water requirement) in the vertical plots and plant density with 3 levels (65,75 and 85 thousands plants per hectare) in horizontal plots. In addition sub plots were including one and two rows planting pattern on 75 cm furrows. The results showed that irrigation water affected only on corn yield. The maximum yield in all three years was achieved by 100 percent of full water requirement treatment and the minimum yield was observed in 50 percent of full water requirement. The effect of subsurface drip irrigation on water consumption was not significant in the first year but it was significant in the last two years. The most water consumption was achieved by 100 percent of full water requirement treatment. Besides 3 levels of plant density and 2 planting types were not affected on water consumption. Plant height was affected by water quantity in 3 years furthermore this trait was affected by planting type in the second and third year. The maximum and the minimum of plant height were in 100 percent of full water requirement and 50 percent of of full water requirement respectively. The weight of 300 grains in different treatments was affected by planting type in the second year and in the third year this trait was affected by irrigation levels.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Subsurface drip irrigation (tape)
  • Sowing pattern
  • Planting density
  • Water use efficiency