بررسی و تعیین آستانه و طول فصل بارانی برای مکان‌های مختلف شمال شرقی ایران (استان خراسان)

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

فردوسی مشهد

چکیده

شناسایی خصوصیات بارندگی در مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند شمال شرق ایران دارای نقش حیاتی در سازگاری و کاهش به اثرات خشکی است. هدف اصلی این مطالعه تعیین زمان شروع فصل بارانی و آستانه بارش روزانه با استفاده از مدل ارزیابی عدم قطعیت بارش بود. تاریخ شروع تجزیه و تحلیل (SAD) آغاز فصل بارش جدید در منطقه‌ای معین را مشخص می‌کند، درحالی‌که، تاریخ شروع فصل بارانی و پایان فصل بارانی برای تعیین طول فصل بارش استفاده می‌شود. در این مطالعه، هفده محل در شمال شرق ایران با اطلاعات بارش روزانه در دسترس (24 تا 48 سال) انتخاب شدند. سه دوره سالانه فصل بارانی به صورت 12 مکان با یک دوره سالانه تک اوجی با مقادیر کوتاه‌تر در تابستان (دوره‌های A)، 4 مکان تک اوجی با طول فصل بارانی کوتاه‌تر در ماه‌های فروردین و اسفند (دوره‌های B) و تنها یک محل با دوره سالانه دو اوجی (دوره‌های C) تعیین شد. این طبقه‌بندی‌ها با تجزیه و تحلیل روش‌های آماری چند متغیره تعیین گردید. SAD با تفاوت‌ بین کوتاه‌ترین میانگین RSL و کوتاه‌ترین میانگین RSL روز اول هر ماه مشخص شد. با توجه به این روش مقادیر SAD برای کلاس‌های مختلف به عنوان: اول تیرماه در منطقه (A)، اول اسفندماه در منطقه (B) و اول بهمن‌ماه در منطقه (C) تعیین شد. آستانه مناسب بارش روزانه تنها برای 3 مکان 0/1 میلی‌متر بود، و بالاترین مقدار این شاخص در منطقه تربت‌جام (2/2میلی‌متر) به دست آمد. در نتیجه مقدار 0/1 میلی‌متر که به طور رایج به عنوان آستانه بارش روزانه در حال استفاده است نیاز به تجدیدنظر دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation and Determination Threshold and Rainy Season Length for Different Locations of Northeast of Iran (Khorasan Province)

نویسنده [English]

  • mohammad banayan
چکیده [English]

Detection of rainfall characteristics in arid and semi-arid regions such as northeast of Iran has a critical role in any adaptation and mitigation plan to drought. The main goal of this study was to determine the rainy season starting date and daily rainfall threshold by using Rainfall Uncertainty Evaluation Model. The Starting Analysis Date (SAD) characterize the beginning of a new rainy season in a given region, whereas, the Rainy Season Beginning Date and the Rainy Season Ending Date are used to determine the Rainy Season Length. In this study, seventeen locations in northeast of Iran with available long daily rainfall data (24 to 48 years) were selected. Our results indicated three annual courses of rainy season, 12 locations showed a uni-model annual course with shorter values in summer (A courses), 4 locations indicated uni-model with shorter rainy season length across April and March (B courses) and only 1 location showed bi-model annual course (C courses). These classifications were confirmed by multivariate statistical methods analysis. SAD was determined by differences between shortest median RSL and the shortest median RSL of the first day of each month. According to this approach SAD values for different classes determined as: July 1st in (A) region, March 1st in (B) region and February 1st in (C) region. Appropriate daily rainfall threshold was 1.0 mm for only 3 locations, and the highest value of this index obtained in Torbat-j location (2.2 mm), therefore 1.0 mm value which traditionally is in use as daily rainfall threshold need to be revised.

کلیدواژه‌ها [English]

  • rainfall
  • Rainy season
  • Beginning of the rainy season
  • End of the rainy season
  • Northeast of Iran