بررسی روند تغییرات فصلی و سالانه رطوبت نسبی و نقطه شبنم در چند نمونه اقلیمی در ایران

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
بررسی روند تغییرات متغیرهای هواشناسی در درازمدت اهمیت ویژه ای در مطالعات تغییر اقلیم و آشکار سازی آن دارد. در این مطالعه مقادیر متوسط ماهانه رطوبت نسبی و دمای نقطه شبنم 22 ایستگاه های سینوپتیک ایران در بازه زمانی 2003-1973 جمع آوری گردید. این ایستگاه ها معرف اقلیمهای مختلف ایران بر اساس طبقه بندی دومارتن می باشند. سپس برای اطمینان از نرمال بودن سری های فصلی و سالانه از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف استفاده شد. بررسی روند تغییرات این دو عامل جوی، با روشهای آماری ناپارامتری من-کندال و ضریب همبستگی ρ اسپیرمن و روش پارامتری تحلیل رگرسیون انجام شد. نتایج نشان داد بیشترین روند افزایشی تغییرات متغیرهای مورد بررسی بر اساس روش ناپارامتری من-کندال در فصل تابستان اتفاق افتاده است و کمترین روند تغییرات متغیر رطوبت نسبی در فصل زمستان حادث شده است. بر اساس روش من-کندال بیشترین روند کاهشی متغیر نقطه شبنم در فصل بهار و کمترین روند کاهشی در فصل پاییز اتفاق افتاده است. همچنین بیشترین روند کاهشی متغیر رطوبت نسبی در فصول زمستان و تابستان و کمترین روند تغییرات کاهشی در فصل پاییز بوده است. بر اساس ضریب ρ اسپیرمن، بیشترین روند تغییرات کاهشی رطوبت نسبی در سری سالانه و بهار و کمترین روند تغییرات در فصل پاییز مشاهده گردید. همچینین بر اساس روش ذکر شده، بیشترین روند تغییرات نقطه شبنم در سری سالانه و کمترین روند تغییرات در فصل پاییز بوده است. براساس روش پارامتری تحلیل رگرسیون در سری های زمانی مورد بررسی متغیر نقطه شبنم روند خاصی مشاهده نگردید، اما متغیر رطوبت نسبی در تمامی سری های زمانی فصلی دارای روند بودند. در مجموع می توان بیان داشت که روند کاهشی متغیرهای مورد بررسی بیشتر از روند افزایشی آنها بود، هرچند قانونمندی خاصی برای اقالیم مختلف مشاهده نشد.

واژه های کلیدی: ایران، تحلیل رگرسیون، رطوبت نسبی، روند، نقطه شبنم، من-کندال، ضریب اسپیرمن

عنوان مقاله [English]

Seasonal and Annual Trend of Relative Humidity and Dew Point Temperature in Several Climatic Regions of Iran

نویسندگان [English]

  • A. Gharekhani
  • N. Ghahreman
چکیده [English]

       Long term trend analysis of meteorological variables has a great importance in climate change detection studies. The purpose of this study was to assess changes in relative humidity and dew point temperature over the period 1973-2003. Monthly data of relative humidity and dew point temperature of 22 synoptic stations of Iran were obtained from Iran Meteorological Organization (IRIMO). These stations represent different climates of the country based on De Martonne climatic classification. All seasonal and annual series have been checked for normality with the Kolmogorov-Smirnov test. Time trends of both variables were analyzed using parametric and non-parametric techniques (Least square linear regression, Mann-Kendall and rho-Spearman correlation coefficient).Based on the results of Mann-Kendall test, the most significant increasing trend of both variables exists in summer season and the least trend of relative humidity was observed in winter season. The most and least increasing trend of dew point temperature was observed in spring and autumn respectively. Using rho-spearman correlation coefficient, the most significant decreasing trend of relative humidity was observed in annual and spring time series. Parametric test of regression analysis revealed no specific trend in dew point series, but all seasonal series of relative humidity showed trend. In general, the decreasing trend of series was more that increasing trend. The results indicated that no specific climatic pattern of trends can be suggested.