برآورد حداکثر تخلیه مجاز رطوبتی ذرت علوفه ای در مراحل مختلف رشد با استفاده از اختلاف دمای پوشش سبز گیاه و هوا

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
در مناطق خشک و نیمه‌خشک به دلیل محدودیت منابع آب، برنامه ریزی آبیاری به منظور استفاده بهینه از آب موجود اهمیت زیادی دارد. در این تحقیق به منظور برآورد تخلیه مجاز رطوبتی و برنامه ریزی آبیاری ذرت علوفه ای بر اساس اختلاف دمای پوشش سبز گیاه و هوا، آزمایش مزرعه ای در دانشکده کشاورزی کرج انجام گردید. خط مبنای پایین (حداکثر تعرق) و خط مبنای بالا (تعرق صفر) به ترتیب توسط یک تیمار مرطوب (حفظ رطوبت خاک در حد ظرفیت زراعی) و یک تیمار خشک (تخلیه کامل آب قابل استفاده) تعیین گردید. برای برآورد حداکثر تخلیه مجاز رطوبتی و برنامه ریزی آبیاری، چهار تیمار تخلیه رطوبت تا نقطه پژمردگی دایم در چهار دوره رشد گیاه شامل مراحل استقرار، رویشی، گلدهی و رسیدن و با سه تکرار در نظر گرفته شد. پارامترهای اندازه گیری شده شامل دمای تر و خشک هوا، دمای پوشش سبز گیاه، رطوبت نسبی هوا، عمق توسعه ریشه، رطوبت خاک منطقه توسعه ریشه و فشار بخار هوا بود و بر اساس آنها معادلات خطوط مبنای پایین و بالا برای ذرت علوفه ای استخراج گردید. بر اساس اختلاف دمای پوشش سبز گیاه و هوا برای چهار تیمار تخلیه رطوبت تا حد پژمردگی دایم و مقایسه آن با تیمار مرطوب، حداکثر تخلیه مجاز رطوبتی ذرت علوفه ای برای چهار دوره رشد به ترتیب 8/42، 2/59، 9/58 و 5/67 درصد به‌دست آمد. براساس اختلاف دمای هوا و پوشش گیاه بر مبنای تیمار خشک، موقعیت خط مبنای تعرق صفر برای ذرت علوفه ای 2/3+ درجه سانتی گراد به‌دست آمد. به منظور برنامه ریزی آبیاری طی مراحل مختلف رشد، شاخص تنش آبی گیاه بکار گرفته شد و برای هر دوره رشد، زمان آبیاری به روش مستقیم دمای پوشش سبز تعیین گردید.

واژه‌های کلیدی: برنامه ریزی آبیاری، تبخیر و تعرق، دمای پوشش سبز گیاه، ذرت علوفه ای، کرج

عنوان مقاله [English]

Estimation of Maximum Allowable Deficit in Different Growth Stages of Fodder Mays Using Canopy-Air Temperature Difference

نویسندگان [English]

  • V.R. Verdinejad
  • S. Besharat
  • H. Abghari
  • H. Ahmadi
چکیده [English]

Abstract
To optimal use of available water, irrigation scheduling is important to over scarcity of water resources in arid and semi-arid area. In this research to estimate of maximum allowable deficit (or: management allowed depletion) and irrigation scheduling of Fodder Mays based on canopy-air temperature difference, a field study was conducted in agricultural faculty of Karaj. The lower limit baseline (potential transpiration) and upper limit baseline (zero transpiration) were estimated by a wet treatment: (keeping soil water content at Field Capacity) and a dry treatment: (complete depletion of available water), respectively. To estimate the maximum allowable deficit, four soil moisture depletion to permanent wilting point treatments were applied in four different growth stages including settlement, vegetating, flowering and ripening of Fodder Mays with three replications. The measured data were wet and dry air temperature, canopy temperature, air relative humidity, root depth, soil water content in root depth and air vapor pressure and based the measured data, equations were extracted for lower and upper limit baselines of Fodder Mays. By comparison of canopy-air temperature difference of four treatments of soil moisture depletion with wet treatment, the maximum allowable deficit for four growth stages were estimated 42.8, 59.2, 58.9 and 67.5 percentages, respectively. The location of upper limit baseline (zero transpiration) was obtained +3.2 °C based on dry treatment. To irrigation scheduling in different growth stages by canopy-air temperature difference, crop water stress index was used and irrigation time was determined by direct method of canopy temperature.

Keywords: Canopy temperature, Evapotranspiration, Fodder Mays, Irrigation scheduling, Karaj