کاربرد روش تحلیل سلسله مراتبی فازی در تعیین گزینه بهینه نمک زدایی از آب های لب شور

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

در این کار تحقیقاتی یک مدل تصمیم گیری فازی برای ارزیابی و رتبه بندی روش های مختلف نمک زدایی و نهایتاً انتخاب گزینه برتر ارائه گردیده است. گزینه های نمک زدایی مورد بررسی در این تحقیق شامل اسمز معکوس، الکترودیالیز، تقطیر ناگهانی، تقطیر چند مرحله ای، تراکم بخار و تبادل یونی بوده است. مدل ارائه شده شامل مراحل تعریف مسئله، محاسبات فازی و رتبه بندی گزینه های نمک زدایی و ساختار سلسله مراتبی آن مشتمل بر 5 سطح هدف، معیارها، زیرمعیارها، عوامل و گزینه های نمک زدایی بود. به منظور انتخاب معیارها، زیرمعیارها و عوامل و همچنین تعیین اهمیت نسبی هر یک از آن ها، از نقطه نظرات کارشناسان و محققین و نیز جمع بندی نتایج پرسشنامه ای و بررسی کتابخانه ای استفاده شد. در مرحله بعد با استفاده از تحلیل توسعه ای چانگ گزینه های مختلف نمک زدایی بر اساس معیارها، زیرمعیارها و عوامل انتخاب شده مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت تعیین دقت و قابلیت کاربرد، مدل توسعه یافته در یک مطالعه موردی در ارتباط با کیفیت آب تعدادی از چاه های شهر تربت حیدریه به کار گرفته شد. نتایج به دست آمده دلالت بر آن داشت که فرآیند الکترودیالیز وزن نهایی 255/0 مناسب ترین فرآیند نمک زدایی از آب های لب شور زیرزمینی برای منطقه مورد مطالعه است. تحلیل حساسیت فرآیند تصمیم گیری نیز نشان داد که مدل ارائه شده، در مقابل جا به جایی وزن معیارها از حساسیت پایینی برخوردار است. با توجه به نتایج به دست آمده می توان چنین بیان کرد که روش تحلیل سلسه مراتبی فازی ابزاری مناسب در سازماندهی فرآیند تصمیم گیری در مدیریت کیفی منابع آب است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Fuzzy Analytical Hierarchy Process in Determining the Optimum Alternative of Brackish water Desalination

نویسندگان [English]

  • S.A. Ghassemi
  • Sh. Danesh
چکیده [English]

In this research a fuzzy decision making model was presented to assess and rank various water desalination methods and ultimately select the best alternative. The desalination alternatives which were investigated included Reverse Osmosis, Electrodialysis, Multi-Stage Flash Distillation, Multi-Effect Distillation, Vapor Compression and Ion Exchange. The model was carried out in three steps: problem definition, fuzzy computations and ranking of alternatives. The hierarchy structure used for problem definition included 5 levels of: goal, main criteria, sub-criteria, factors, and desalination alternatives. The criteria, sub-criteria and factors and the relative importance of each were determined based on the experts' opinions and the literature results. In the next step, by using Chang's extent analysis, various desalination alternatives were evaluated on the basis of the selected criteria, sub-criteria and factors. For assessment of accuracy and its practical application, the model was used in a case study concerning quality management of the brackish water from a number of wells located in the City of Torbat-e-Heydaryieh. The results of the research indicated that the Electrodialysis process, with the final weight of 0.255, was the best method of desalination for the investigated wells. The sensitivity analysis also showed that the fuzzy model has a low degree of sensitivity in regard to the changes in criteria weights, meaning that the results are adequately reliable. The results furthermore pointed out that the fuzzy analytical hierarchy process can be used as an efficient tool for systematic decision making in the area of qualitative water resource management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Groundwater Resource Management
  • Saline and Brackish Water
  • Multi Criteria Decision Making Methods
  • Fuzzy logic